Diabetes & de medisch pedicure

Ontkomen doe je er niet aan: wanneer je diabetes mellitus hebt dien je regelmatig te worden gecontroleerd. Er wordt naar verschillende dingen gekeken en soms moet je ook naar verschillende specialismen. Waarom gebeuren deze testen allemaal?

De screening bij de arts, diabetesverpleegkundige, oogarts en medisch pedicure

Iedereen met diabetes wordt periodiek gecontroleerd: uiteraard wordt de nuchtere bloedglucose waarde geprikt maar ook de lange termijn suiker, de HBA1C. Deze waarde zegt ons meer over hoe de suikerwaarden op de lange termijn zijn. Veel hoge of lage bloedglucose waarden hebben invloed op de gemiddelde HBA1C. Indien je vaak een te hoge bloedglucosewaarde hebt overdag, zal je HBA1c over 3 maanden ook wat hoger zijn.  Ook kan diabetes ernstige problemen in de ogen veroorzaken. Er kunnen netvliesafwijkingen ontstaan die onbehandeld tot slechtziendheid en zelfs tot blindheid kunnen leiden. Dit noemen we diabetische retinopathie. Deze afwijkingen kunnen al langere tijd aanwezig zijn zonder dat je dit zelf merkt. Daarom is het belangrijk dat de oogarts dit regelmatig controleert. Diabetes kan ook zorgen voor gevoelloosheid: neuropathie. Zo ook in de voeten. Wanneer je niet meer voelt dat je in een punaise staat (wat vervolgens gaat ontsteken),.. wat gebeurt er dan wanneer je een ontsteking onder je voet hebt door een wond? Je voelt niets of misschien maar heel weinig (als de ontsteking al erg diep zit)..  Dáár schuilt een groot gevaar: wanneer je dit niet meer voelt kan een ontsteking zich diep door ontwikkelen, tot in het bot. Ook het afsterven van een teen of zelfs een voet of onderbeen kan hierdoor in gang worden gezet. En op het moment dat dit gaande is, zal er geamputeerd moeten worden.

Om problemen te voorkomen: wordt/worden de huid van uw voeten, het gevoel in de voeten, de mogelijke drukpunten vanuit schoenen, sokken en kousen, ingroeiende nagels en alle plaatsen die problemen kunnen geven bij uw voeten goed gecontroleerd en behandeld! En 'dat doet de medisch pedicure! 

Even wat biologie: glucose en insuline

Wanneer je voeding tot je neemt, maakt het lichaam van deze voeding steeds kleinere brokjes. Zo ook van de koolhydraten. Dit begint al in je mond. En naar mate het voedsel zich via de slokdarm naar de maag en vanuit daar in kleine porties naar de twaalfvingerige darm gaat, worden de koolhydraatstukjes steeds kleiner. Dit komt omdat het lichaam een stofje: amylase toevoegt en dit breekt de stukjes koolhydraten tot kleinere stukjes af. 

Op een duur zijn de stukjes koolhydraten zo klein dat het kleine losse stukjes glucose zijn. En dát hebben onze cellen in het lichaam nodig voor het maken van energie! Maar er is wat nodig om de glucose de cel in te krijgen: namelijk een sleutel om de deur van de cel te openen: insuline! Insuline is die sleutel. En dat wordt gemaakt in de alvleesklier: in de eilandjes van Langerhans. Bij sommige mensen wordt er haast niets aangemaakt (type 1) of bij sommige mensen wordt er te weinig aan gemaakt of werken de sleutels niet goed op de deurtjes van de cellen (type 2). Je kunt je voorstellen dat mensen met type 1 sleutels moeten krijgen en dat gebeurd met het spuiten van insuline. Dat betekent dat mensen met diabetes type 2 óf het te weinige insuline aanvullen met insuline-injecties of de sleutelgaten wat veranderen zodat de sleutels beter op de sloten passen: de pilletjes die zij slikken om te zorgen dat de sleutelgaten de sleutels beter herkennen. Dit is simpel gezegd hoe het werkt met de insuline. 

Het is belangrijk de suikerwaarden binnen de marges te houden zodat vaten niet beschadigen. 

Cholesterol

Ook het cholesterol wordt goed in de gaten gehouden in het bloed. Met name het LDL cholesterol (het slechte cholesterol) is een boosdoener voor problemen.
Zéker wanneer mensen regelmatig een hoge bloedglucose waarde hebben. Hoe dit werkt?

Wanneer je veel glucose in het bloed hebt, beschadigen de suikers de vaatwanden. Je moet dit zien als kleine krasjes in de wand. Op het moment dat het cholesterol hier langs gaat blijft dit gemakkelijker plakken aan de ruwere bekraste wand van de bloedvaten en minder snel aan een gladde gezonde wand. De cholesterol plakt vast en hoopt hier wat op. Als je HDL-cholesterol op een gezonde waarde is, zorgt deze ervoor dat de LDL-cholesterol wat wordt opgeruimd. Maar met een te hoog LDL-cholesterol in het bloed is er zoveel cholesterol wat kan blijven plakken dat de vaten hier en daar bekleed worden met een laagje cholesterol. Dat geeft problemen: de vaten doorbloeden minder goed en wanneer er een stukje vet los laat en dit op een andere plek in het lichaam een bloedvat verstopt, dan hebben we te maken met een embolie. Een embolie is de afsluiting van een slagader of een ader, door wat voor materiaal dan ook, dat zich in het bloedvat kan huisvesten en zijn holte kan afsluiten. Dit kan overal gebeuren, bijvoorbeeld in de hersenen of in de longen. En dan ben je natuurlijk verder van huis. 
Wanneer de vaten verslechteren kan dit er voor zorgen dat zenuwen minder voeding krijgen (en je gevoel hierdoor achteruit gaat), je ogen achteruit gaan (ook daar zitten kleine bloedvaatjes die verslechteren), wondjes minder snel herstellen (doordat de vaten op die plekken minder goed werken en er minder herstelmaterialen naar de wond kunnen gaan). 

Bij de medisch pedicure

Wanneer u met diabetes bij mij komt en van uw arts naar een medisch pedicure moet, zal ik in het eerste gesprek (een langere behandeling dan normaal) ook allerlei testen doen. Waar kijk ik dan naar?
  • Het oppervlakkige gevoel wordt getest met een monofilament.
  • Het diepe gevoel wordt getest met een stemvork.
  • De doorbloeding wordt getest (door middel van voelen op een aantal plaatsen).
  • De temperatuur op diverse plekken van uw voeten wordt getest, o.a. voor de controle op ontstekingen.
  • Ingroeiende nagels worden behandeld. 
  • Eeltplekken worden verwijderd en er wordt gekeken hoe we deze drukpunten in de toekomst wat drukvrij kunnen leggen. Soms betekent dit dat u verkeerd schoelsel draagt, maar soms kan het ook zijn dat uw steunzool bijvoorbeeld te oud is of dat u nog geen steunzool heeft en die eigenlijk wel zou moeten. 
  • Er wordt een afdruk gemaakt; een zogenaamde blauwdruk om te kijken hoe de stand van uw voeten is, hoe dik uw vetpolster is om uw voet, hoe u afwikkelt als u loopt. Of er drukpunten ontstaan als u loopt, die we niet zien als u alleen staat. 
  • Uiteraard wordt de gewone behandeling ook uitgevoerd.

De uitgebreide screening wordt normaliter 1x per jaar uitgevoerd door de medisch pedicure of wanneer er aanleiding is om een onderdeel of de hele screening nog eens over te doen omdat er aanleiding voor is. Verder kom je periodiek terug en zullen we de voeten bijhouden en zorgen dat de kans op complicaties aan uw voeten zo klein mogelijk is.